Help, we hebben een Ms. Groeigeld junior!

Afgelopen week hadden we thuis een leuke discussie met mijn dochter. Ze is 7 en wilde graag meer spelletjes op hun Nintendo Switch. Bij Nintendo heb je de optie om een jaar lang voor €20 online te kunnen spelen.

We stelden haar de optie voor om ieder €10 van hun zakgeld in te leggen hiervoor. Het antwoord van mevrouw was "dat wil ik niet, want ik wil nog even doorsparen". Help, we hebben een Ms. Groeigeld junior in huis!

Aan de ene kant vind ik haar reactie goed. Ik moest meteen denken aan het marshmallow experiment, waarbij kinderen konden kiezen tussen een beloning nu of een grotere beloning later. Ze denkt na over langere termijn en is nu al geldbewust.
Aan de andere kant, moet ze ook inzien dat ze niet spaart om te sparen, maar dat het ook een doel moet hebben. Het sparen is geen doel op zich.

En dat reflecteert gelijk weer terug op hoe ik investeer: het gaat niet om de absolute getallen of om het investeren/sparen, maar om het doel dat we ermee willen bereiken (eerder stoppen met werken). Tevens moet het wel een balans zijn tussen nu de broekriem aantrekken en leuk leven. Want dat laatste is ook belangrijk.

Een opvoedkundige spagaat dus. We hebben een middenweg gekozen: ze mogen het 1 maand uitproberen op onze kosten. Als het bevalt en ze willen meer, dan leggen ze ieder €10 uit hun zakgeld in.



Hoe zit het met jullie kinderen, zijn die even geldbewust als jullie?

Drie misverstanden over de 4% regel

Op verschillende websites over financiële onafhankelijkheid kom ik regelmatig de 4% regel tegen, ook wel de Safe Withdrawal Rate (SWR) genoemd. Vaak wordt simpel gezegd, dat je veilig 4% per jaar aan je portfolio kunnen onttrekken zonder hierop in te teren (gemiddeld 7% rendement min 3% inflatie). Dus berekent iedereen zijn benodigde vermogen (25 x jaarlasten) en klaar is Kees. Dat gaat me iets te kort door de bocht. Daarom in deze post wat meer uitleg over de 4% regel met een aantal misverstanden.

De 4% regel

De 4% regel komt voort uit historisch onderzoek, o.a. uit de zogenaamde Trinity Study. In deze studie is gekeken naar het langjarige (1926-1995) rendement en inflatie, uitgezet tegen verschillende opname-percentages. De tabel hieronder laat de kans zien of je portfolio overeind blijft bij verschillende periodes en opname-percentages, gecorrigeerd naar inflatie en deflatie (bron).

Zoals je kunt zien, levert een SWR van 4% in de meeste gevallen een positieve slagingskans op.

Misverstand 1 - de 4% SWR geldt altijd

De 4% is geen generieke regel, maar geldt alleen t.o.v. je initiële portfolio-waarde, dus in het 1e jaar. Dit wordt duidelijk vermeld in het onderzoek. Ieder jaar erna moet je de 4% corrigeren voor inflatie. Bij 3% inflatie geldt het jaar erna dus 4,12%, het jaar daarna 4,24% etc. Zonder deze correctie kun je uiteindelijk niet meer rondkomen.

Misverstand 2 - met 4% teer je niet in op je portfolio

De Trinity Study had duidelijke uitgangspunten: het was een succes als een portfolio na 30 jaar nog geld bevatte (meer dan $0). Het onderzoek ging dus niet uit van het in tact houden van je portfolio, maar slechts van het overleven hiervan!

Misverstand 3: je kunt altijd veilig 4% aan je portfolio onttrekken

Ondanks dat een SWR van 4% over alle periodes een positief resultaat oplevert, is het niet altijd even verstandig en veilig om 4% aan te houden. Een voorbeeld: stel je hebt €20k per jaar nodig voor je levensonderhoud. Volgens de 4% regel heb je dan €500k nodig. Stel dat je over dit vermogen ook €20k dividend ontvangt:

Jaar 1:

• Markten dalen flink: -40%
• Portfolio: €300k - €20k levensonderhoud + €20k dividend = €300k
• Opname van €20k op €300k = 6,7%

Jaar 2:

• Markten dalen nog even door: -10%
• Portfolio: €270k - €21k levensonderhoud (3% inflatie) + €21k dividend (stel de groei zelfde als inflatie) = €270k
• Opname van €20k op €270k = 7,4%

In een dalende markt moet je dus steeds meer aandelen verkopen om van te kunnen leven. Men noemt dit ook wel een lock-in van verliezen. Zelfs zonder je jaarlijkse opname, moet de markt de jaren erna minimaal 185% stijgen om weer op €500k en een SWR van 4% te komen.

Conclusie

De 4% regel is zeker waarheid, kijkend naar onderzoek uit het verleden. Je kunt het echter niet zomaar in alle gevallen en gedachtenloos toepassen. Zeker in een recessie van enkele jaren, moet je steeds meer aandelen verkopen om hetzelfde bedrag eruit te halen. Hoe meer je van het dividend kunt leven, hoe langer je het uithoudt.

Zelf zullen we waarschijnlijk op een tussenvorm uitkomen van dividend en het opeten van ons vermogen (zie deel 1 van mijn Masterplan). Welke verderling we daarin gaan toepassen, ga ik nog een keer bekijken.

Hoe rekenen jullie met de 4% regel?

Let op, geld lenen kost geld!

Gisteren kwam er een bericht in het nieuws over lenen en betaalachterstanden. Blijkbaar had vorig jaar 26% procent van de klanten met een lopend krediet bij postorderbedrijven en webwinkels een betalingsachterstand. Minister Hoekstra van Financiën roept daarom deze bedrijven op om de betalingsachterstanden weg te werken. Verder was de conclusie dat de waarschuwing "Let op! Geld lenen kost geld" geen directe invloed heeft op leenbeslissingen. De kreet blijft wel bestaan, maar alleen om mensen een signaal te geven, dat ze een lening aangaan.

Dit vond ik toch een beetje triest en grappig tegelijk. Grappig omdat de slogan "Geld lenen kost geld" blijkbaar niet werkt of aankomt. Het trieste gaat over de schulden die mensen aangaan. Blijkbaar leven we in zo'n enorme consumptiemaatschappij met zo weinig persoonlijke remming en belemmering, dat we allerlei dingen (denken te moeten) kopen zonder dat we het kunnen betalen. Want die 26% met een betaalachterstand vind ik best veel. 

Ik wil toch de vergelijking maken met de aflossingsvrije hypotheek. Ook daar maakt de politiek zich druk over hele volksstammen, die in de problemen komen omdat ze hun aflossingsvrije hypotheek niet kunnen betalen. Ik weet niet hoe lang je anno 2020 onder een steen moet hebben gelegen om de term "aflossingsvrij" niet te snappen, maar dat ligt dan toch grotendeels aan jezelf. Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten.

Dus ik snap, dat minister Hoekstra deze bedrijven aanmaant tot beperken van schulden (want wat je aanbiedt, zullen mensen gebruiken), maar volgens mij moeten we ook eens naar ons eigen gedrag kijken. Of je koopt iets en je betaalt het nu, of je betaalt het later. En anders koop je het niet. Misschien is mijn denkwereld wat rechtlijnig, maar mijn budget bestaat ook niet uit het saldo op mijn betaalrekening PLUS mijn credit card of een lopend krediet. Zodra je dat soort middelen gaat gebruiken, lijkt het opeens alsof je budget groter is, terwijl het er in feite niet is (of met een flinke rente). 

Deze consumptiemaatschappij lijkt wel een vorm van financiële opvoeding te missen. Een soort dubbeltje op zijn kant, maar dan op de basis- of middelbare school. Een wellicht betere slogan in dit geval, die wel nog redelijk leeft: Verbeter de wereld, begin bij jezelf!



Hebben jullie weleens iets op afbetaling of lopend krediet gekocht?

Plannen voor 2020

Allereerst nog de beste wensen voor 2020! Alle oliebollen zijn de deur uit en we gaan al bijna de kerstboom afbreken. Na mijn jaaroverzicht van vorige week is het nu tijd voor mijn financiële plannen voor 2020.

Beleggingen en dividend

• Minimaal €500 per maand inleggen in dividend-groeiaandelen

Dit doel blijft hetzelfde als afgelopen twee jaar. Vaak heb ik mijn gemiddelde inleg voorbijgestreefd, omdat ik meer inleg op dips. Echter gezien de all-time highs op de beurzen en omdat we ook bezig zijn met een verbouwing, wil ik het bedrag niet structureel verhogen.

• €2532 of 2835 EUR+USD aan forward dividend eind 2020 (belastingen moeten er nog vanaf)

Iets aan uitleg hierbij:

• €2330 aan forward dividend eind 2019
• Plus €90 (3% van €6000 inleg dat gemiddeld voor de helft van het jaar meetelt)
• Plus €43 (gemiddeld 4% dividend-verhoging van de helft van mijn portfolio)
• Plus €69 (3% op herbeleggen van €2330)
• Totaal dus €2532, of 2835 bij de huidige euro/usd koers van 1,12

Bovenstaande is een wat conservatieve berekening. Omdat ik in 2020 wat meer dividend-groeiers wil kopen dan afgelopen twee jaar (zie mijn drietraps-raket), ga ik uit van zo'n 3% gemiddeld dividendrendement.
Als ik op flinke dips kan bijkopen, leg ik waarschijnlijk meer in tegen een hoger dividendrendement. In dat geval verwacht ik op zo‘n €2600 of 2910 EUR+USD uit te komen. Het zou natuurlijk erg gaaf zijn om volgend jaar de 3000 EUR+USD te passeren, maar dat lijkt me een stap te ver.

Hypotheek

• €500 plus netto besparing per maand aflossen op onze hypotheek

Hier geen wijzigingen t.o.v. vorig jaar. Gewoon blijven aflossen dus.

Energie (gas en elektra)

Afgelopen twee jaar hebben we al flinke stappen gemaakt in verlaging van ons energieverbruik. Ik zou graag nog een stap willen zetten:

• Elektra: 200 kWh totaal verbruik
• Gas: 800 m3 verbruik

Hoe wil ik dat doen:

• Isolatie van de zolder
• Een goed beeld van isolatie van onze woonkamervloer (haalbaar, hoe, kosten etc.)
• Een goed beeld van zonnecollectoren en evt. aansluiten

Ik zet hier bewust niet neer, dat we alle acties gaan afronden. We hebben namelijk begin 2020 al een flinke verbouwing gepland staan en ik wil niet het hele jaar aan het verbouwen zijn.

Overig

Verder heb ik nog een aantal persoonlijke doelen, die ik niet allemaal hier wil delen. Eén die ik hier wel wil noemen, is het eten van minder vlees. In december en november ben ik al grotendeels gestopt met het eten van vlees. Niet zozeer vanuit dierenwelzijn, maar vooral vanuit gezondheidsoverwegingen. Het bevalt me inmiddels zo goed, dat ik dit wil doorzetten in 2020. Misschien weid ik hier nog eens een berichtje aan.

Wat zijn jullie plannen voor 2020?

Jaaroverzicht 2019

Het einde van 2019 komt in zicht. Met Kerst alweer achter ons voelt eind december voor mij vaak als een afsluiting. Een tijd om terug te blikken, maar ook om vooruit te kijken en nieuwe doelen te stellen.  

Dit is mijn laatste post van dit jaar met een terugblik op 2019. Begin januari maak ik een post met financiële doelen voor 2020.

Doelen 2019

Allereerst, wat waren ook alweer mijn doelen voor 2019:

• €500 per maand inleggen in dividend-groeiaandelen
• €500 plus netto besparing per maand aflossen op onze hypotheek
• Bloggen in het Engels
• Eind 2019 een foward dividend van €2110 of $2270 (bruto, zonder belastingen eraf gehaald)

• €1721 aan dividend ontvangen (bruto)

Behalve het bloggen en het Engels (hier heb ik al eerder over geschreven) heb ik alle doelen gehaald. Ruim zelfs! Hieronder wat meer detail hierover.

Financieel overzicht

Mijn algehele financiële terugblik heb ik samengevat in één plaatje (zie onder). Om de getallen gemakkelijker te vergelijken heb ik het weergegeven in procenten. De waarde op 1 januari 2019 heb ik als referentie (100%) genomen.

Vermogen

Ons totale vermogen is in 2019 met 18% gestegen. Tot ons vermogen reken ik ons spaargeld en beleggingen, zonder overwaarde van ons huis. Vanuit privacy overwegingen wil ik ons absolute vermogen hier niet vermelden. Jullie moeten het dus doen met een stijgingspercentage :-)

Hypotheek

Onze hypotheek is ruim 5% gedaald t.o.v. begin 2019:

• Extra aflossing: €6700
• Daling bruto maandlasten: €27 (netto €14)
• Netto besparing over de gehele looptijd: ruim €3000

Beleggingen

De waarde van onze beleggingen is afgelopen jaar maar liefst met 60% gestegen t.o.v. eind 2018! De stijging van 60% kan ik nog verder onderverdelen:

Mooi om te zien dat mijn portfolio dit jaar 36% winst heeft gemaakt en dat het dividend voor 10% aan de groei heeft bijgedragen.

Winnaars en verliezers
Kijkend naar de top-3 winnaars en verliezers in mijn individuele aandelen krijg ik onderstaande lijstjes.

Winnaars:

• Target (TGT): +107%

• Leggett & Platt (LEG): +36%

• Procter & Gamble (PG): +35%

Verliezers:

• New Residential Investment Corp. (NRZ): -12%

• 3M (MMM): -6%

• Altria (MO): -5%

Kijkend naar mijn ETF's, dan zijn deze allemaal in de plus geëindigd:

• iShares AEX (IAEX): +27%

• iShares Euro Dividend (IDVY): +19%

• Think Sustainable (TSWE): +17%

• iShares Global Select (ISPA): +8%

• Think High Dividend (TDIV): +7%

Qua gemiddelde koerswinst winnen de ETF's het in 2019 van de individuele aandelen. Echter krijg ik veel meer dividend van de individuele aandelen (5,6% vs 2,6%) en is ook de yield on cost hoger (6% vs 3%). Al met al leveren de ETF's dit jaar een flinke bijdrage en hou ik vast aan mijn strategie om ook af en toe ETF's bij te kopen.

Dividend

December 2019
In december heb ik (tot nu toe) zo'n €200 aan dividend ontvangen. Met nog een paar dagen te gaan verwacht ik op zo'n €230 dividend te komen voor december (zie onder). Dat is een stijging van 29% t.o.v. december 2018. Gek genoeg is dat de laagste stijging van het jaar. Het valt een beetje tegen doordat IDVY minder heeft uitgekeerd dan verwacht en vorig jaar werd een aantal keer een speciaal dividend uitgekeerd. Ondanks dat vind ik €230 dividend erg lekker hoor!

Geheel 2019

• Ontvangen dividend: €1750 (met schatting voor de laatste decemberdagen)
• Forward dividend eind 2019: €2330 of 2530 EUR+USD

Eind 2018 verwachtte ik €1721 aan dividend te ontvangen in 2019 (het forward dividend van eind december 2018). Hiervan moesten echter belastingen nog af, dus netto zo'n €1500. Met €1750 aan netto ontvangen dividend in 2019 zit ik er dus zo'n €250 boven. Aangezien ik door het jaar heen voor €9k heb bijgekocht (i.p.v. geplande €6k), draagt dit ook in 2019 al deels bij. Samen met wat dividendverhogingen en de gestegen dollar, verklaart het de verhoging in ontvangen dividend.

Eind 2018 had ik ook een jaardoel gemaakt voor het forward dividend dat ik eind 2019 zou behalen (€2110 of $2270). Daar ben ik met €2330 dus ruim overheen gegaan, mede door een hogere inleg en gestegen dollar.

Energie (gas en elektra)

Sinds eind juli hebben we 10 zonnepanelen op ons dak liggen. In de afgelopen 5 maanden hebben ze zo'n 1280 kWh opgewekt. Aangezien ons verbruik op zo'n 3000 kWh per jaar ligt, dekt dat dus mooi ons jaarverbruik af. Nul op de elektra-meter dus.

Ook hebben we goede stappen gemaakt om ons gasverbruik flink te verminderen.

Samenvatting

2019 is voor ons een topjaar geweest qua beleggingen, dividend en vermogensgroei. Het jaar is ook voorbij gevlogen. Als ik 2019 een thema zou moeten geven, is dat het woord "veel". Veel klussen, helaas veel ziekenhuisbezoeken,  maar ook veel genoten met onze kinderen, veel in onze tuin, veel bloggen en veel goede financiële stappen gemaakt.



Alvast de beste wensen voor 2020! Dat het vooral een mooi en gezond jaar mag worden met daarnaast mooie financiële groei.



Hoe was jullie 2019?