Nieuwe broker

Bij beleggen is spreiding belangrijk. Spreiding in aandelen, inleg, valuta...en brokers. Een kleine vier jaar geleden heb ik een tweede broker gekozen. Waar we bij DeGiro zijn begonnen, heb ik in 2022 gekozen voor Lynx. Toen ben ik gaan spreiden vanwege een bepaald bedrag, dat is nu niet de reden. Met een groeiend portfolio voelt het goed om te spreiden naar een derde broker. Althans, als het met de nieuwe box 3 in de toekomst nog interessant is om te beleggen, daar ben ik nog niet uit. De tweede kamer heeft afgelopen week de plannen voor de nieuwe box 3 erdoorheen geduwd goedgekeurd, nu de eerste kamer nog. Ik heb er al voldoende over geschreven, dus dat zal ik hier niet herhalen.

Onze opbouw ziet er inmiddels zo uit: bij DeGiro ben ik gestopt met inleggen, dit portfolio groeit autonoom verder met de koersen. Al het dividend wat bij DeGiro vandaan komt, stort ik bij Lynx bovenop met mijn maandelijkse inleg. Hierdoor groeit DeGiro autonoom en groeit Lynx versneld door.

Ik weet dat sommige mensen er anders over denken, maar zelf ben ik erg tevreden over DeGiro. Ik krijg er niets voor betaald om dat te zeggen. Het is simpel, duidelijk en niet te veel poespas voor een maandelijkse inleg. Meer heb ik niet nodig. Lynx is een ander verhaal, zoals ik een paar weken na het openen al schreef. Ik vind het complex voor een simpele buy&hold belegging, zelfs na 3,5 jaar gebruiken. Allerlei menu's, allerlei opties en het opvragen van je dividend-overzicht moet je ook net even weten. Het is duidelijk bedoeld voor de actieve belegger. Prima, maar niet voor mij dus.

In de tussentijd heb ik nog drie rekeningen bij andere brokers geopend, maar dat is niet voor onze maandelijkse inleg. In augustus 2024 heb ik een rekening geopend bij Meesman om langzaam wat op te bouwen voor een toekomstige hypotheekaflossing. Daarnaast heb ik eind vorig jaar twee rekeningen geopend voor pensioenbeleggingen, één bij Meesman voor mij en één bij Brand New Day voor mijn vrouw. Meesman bevalt erg goed. Het is simpel, geen poespas, je maakt voor woensdag geld over en het wordt op vrijdag geïnvesteerd. Het gaat een beetje langzaam en je kunt geen koersen volgen, maar prima voor de lange termijn. Brand New Day gaat ongeveer hetzelfde, maar daar heb ik nog weinig mee gedaan, dus ook nog weinig ervaring mee.

Als ik alles zo opsom, hebben we dus al aardig wat rekeningen bij verschillende brokers:

1. DeGiro: vrij beleggen
2. Lynx: vrij beleggen
3. Meesman: vrij beleggen voor hypotheek
4. Meesman: pensioenbeleggen voor mij
5. Brand New Day: pensioenbeleggen voor mijn vrouw

Voor een derde vrije beleggingsrekening kan ik dus kiezen uit een extra rekening bij Meesman of een nieuwe broker. Vanuit kostenoogpunt is het handig om een tweede rekening te openen bij Meesman (geen extra kosten), maar dan zit ik weer minder gespreid. Daarnaast keren de fondsen van Meesman maar 1x per jaar dividend uit. Dat vind ik zelf een nadeel, omdat het dividend dan niet per kwartaal kan bijdragen aan de groei. 

Eigenlijk komt de vraag vooral neer op of ik zelf mijn ETF's/aandelen wil kiezen of dat ik voor indexbeleggen of een modelportefeuille ga. Zo'n portefeuille gebruikt onder water vaak een mix van dezelfde ETF-soorten die ik gebruik (VWRL of dividend bijvoorbeeld), maar er is een sausje overheen gegaan. Wat vind ik belangrijk in een tweede broker (of beleggingsbank):

• Lage kosten
• Zelf beleggen
• Eigen keuze in ETF's, liefst geen eigen fondsen of modelportefeuilles
• Veiligheid
• Gebruikersgemak (alhoewel dat relatief is met 1x per maand inleggen)
• Minimaal 5 jaar geleden opgericht

Nu kan ik zelf vanalles gaan berekenen (wat ik ook leuk vind, maar veel tijd kost) of tegenwoordig gebruik maken van AI, de vergelijking-tool van Mr. FOB of een vergelijkingswebsite. Nu heb ik Mr. FOB hoger zitten dan de AI-uitkomst (dat is een compliment), maar toch was ik benieuwd naar de uitkomst.

Finner - online vergelijking

Na wat vragen te hebben ingevuld (lange termijn beleggen, liefst eigen selecte etc), komt er onderstaande top-5 uit:

1. Mexem
2. DeGiro
3. Easy Broker
4. Lynx
5. Bux

Om eerlijk te zijn, zegt de naam Mexem me helemaal niets. DeGiro en Lynx vallen af, dus dan blijft het bij Mexem, Easy Broker of Bux.

Mr. FOB

Mr. FOB heeft een mooie online tool gemaakt/overgenomen op fob.nl. Als ik dit tool invul, komt er met een volledige marktdekking onderstaande top-5 uit:

1. DeGiro
2. Interactive Brokers (IBKR)
3. Easy Broker
4. Lynx
5. Saxo

Bux en Mexem komen niet voor in de selectie, dus de vergelijking is niet helemaal eerlijk, maar vooruit.

ChatGpt

Gebruik makend van ChatGpt krijg ik onderstaande top-5:

1. Interactive Brokers (IBKR)
2. Mexem
3. DeGiro
4. Trading 212
5. Lightyear

Interessant dat AI met een heel ander lijstje aankomt. Zoals ik al gewend ben, hangt het er vanaf hoe je het vraagt en hoe de vraag geïnterpreteerd wordt. Als ik het nog een keer vraag, is de lijst net iets anders. In mijn ogen dus het minst betrouwbare, maar toch interessant vanuit de nieuwe opties. Als ik dit samenraap, en mijn huidige brokers niet meeneem, kom ik tot het volgende lijstje:

• Mexem
• Easy Broker
• Bux
• IBKR
• Saxo
• Trading 212
• Lightyear

Mexem, Easy Broker en Lynx zijn in feite kleine broertjes/zusjes van Interactive Brokers. IBKR is de echte broker, de anderen zijn de versimpelde schillen eromheen met wat meer service (de zogenaamde introducing brokers). Aangezien ik echte spreiding in brokers wil, vallen die dus af. Dan hou ik over:

• Bux (onderdeel van ABN AMRO sinds 2023)
• Saxo (sinds 1992 actief, goede reputatie maar ook duurder)
• Trading 212 (bestaat sinds 2000)
• Lightyear (bestaat sinds 2020)

Een broker die pas net 6 jaar bestaat heb ik liever niet. Dan blijven dus Bux, Saxo en Trading 212 over. Over Trading 212 lees ik goede reviews met een groot ETF-aanbod, fractionele investeringen en een hoge score. Als ik dan weer terugga naar een kostenvergelijking, zie ik:

• Trading 212: geen vaste kosten, geen transactiekosten, alleen FX- en spread-kosten.
• Bux zero/plus: €2,99 per maand vaste kosten bij Plus, zero Orders zijn gratis, bij Plus kan een limiet/market order tot €1,99 kosten.
• Saxo: Saxo rekent soms een custody fee op ETF’s/aandelen (~0,15% p.j.) plus platform‑/servicekosten afhankelijk van accountniveau. Transactiekosten zijn €2,40–€4+ per order afhankelijk van beurs en accounttype

Aangezien ik niet hou van beheerskosten op lang aanhoudende posities (Saxo) en ik een lange termijnbelegger ben, komt Trading 212 dus het beste uit de bus. Hier kan ik ook mijn meest gebruikte ETF's verhandelen, dus ook dat zit goed. Het lijkt dus Trading 212 te worden.

Als ik een derde beleggingsaccount open, zou ik een deel van mijn andere accounts af kunnen romen op een bepaald bedrag en dat over zetten naar het nieuwe account. Dat is aan de ene kant om scheefgroei te voorkomen (oudere accounts groeien harder) en ook om mijn nieuwe account een vliegende start te geven. Aan de ander kant, zit ik dan weer eerder op het moment waarop ik weer wil spreiden naar een vierde broker. Allemaal luxe-keuzes, ik weet het maar wel goed om over na te denken.

De vraag die mij dan nog rest is: waarom heb ik in 2024 voor mijn hypotheekbeleggingen gekozen voor Meesman en niet voor een goedkopere broker? Dat was vooral omdat ik Meesman wilde proberen en omdat ik verwachtte dat het hypotheekpotje niet zo hard zou groeien. Daarnaast is het geen belegging voor 20 jaar, maar om op een moment onze hypotheek af te lossen. Als ik echter €1500 per maand inleg, heb ik met wat slimmigheid bij Trading 212 slechts €0 en bij Meesman €7450 aan kosten. Voor het opbouwen van een portefeuille is dat een flink verschil.

 

Het is weer een flinke long-read geworden, maar goed om mijn afwegingen te structureren. Hebben jullie ervaring met Trading 212?

Dividend update - januari 2026

En zo was januari alweer voorbij! Fijn, want ik heb het niet zo op de periode na de feestdagen. Tijd voor lente, tijd voor zon! Eens kijken of de zon ook heeft geschenen in mijn portfolio.

Dividend-inkomsten

Hieronder de dividend-inkomsten van afgelopen maanden (netto in euro's, dus eventueel omgerekend vanuit dollars). 

Samengevat:

• Dividend januari: €404
• Dividend heel 2026: €404
• Jaarlijks (forward) dividend: €7199 of 7735 EUR+USD (excl. belasting)
• Yield on cost: 4,8%

Het jaar begint goed, een daling van 4% t.o.v. vorig jaar. Dat komt door de gedaalde dollar, maar vooral omdat ISPA een lager dividend heeft uitgekeerd (€0,37 vorig jaar versus €0,25 nu). Wat zei ik ook alweer over fluctuerend ETF-dividend? Hopelijk trekken ze dat overige kwartalen recht, het jaar duurt nog lang. Qua forward dividend ben ik op weg naar de 8800 EUR+USD aan het einde van dit jaar. Aangezien ik deze maand wat extra geld ontving, heb ik een deel ervan gelijk aan het werk gezet.

Dividend-veranderingen

Afgelopen maand zijn geen dividend-veranderingen aangekondigd. Een erg rustig begin van het jaar dus.

Portfolio en aankopen

Zie deze pagina voor een portfolio overzicht. Deze maand heb ik gekocht:

• iShares STOXX Global Select Dividend 100 ETF (ISPA): 38st
• VanEck High Dividend ETF (TDIV): 48st

Geen spannende aankopen, mijn reguliere inleg plus wat extra dus. 

Samenvatting

Geen spannende maand en een kort overzichtje dus. Jammer genoeg een verlaging t.o.v. vorig jaar, vooral door ISPA. Ik laat me er nog niet chagrijnig door maken, ik zie door het jaar heen wel of het bijtrekt. De fluctuaties zijn op zijn minst niet handig. Daarnaast ben ik wel goed begonnen op weg naar mijn dividenddoel van dit jaar.

Hoe was jullie maand qua dividend?

Box 3 plannen 2028

Laatst zag ik een man lopen met een hond. Het was een vrolijke en kwispelende hond, die niets liever wilde dan goed doen. Hij rende vooruit, sprong enthousiast en was erg zelfstandig. Hij wilde zijn baasje niet tot last zijn, dus at hij niet te weinig, nam hij niet teveel tijd in beslag bij het uitlaten en lette hij goed op zichzelf. Maar aan het einde van de week kreeg hij drie stokslagen van diezelfde man. De hond begreep er niets van, hij was toch trouw, dacht vooruit en was zijn baasje niet tot last? De eerste keer dacht de hond nog, dat de man een fout had gemaakt. De tweede keer schrok hij, maar bleef hij toch het juiste doen. Bij de derde klap zat hij op zijn achterpoten, volstrekt ontmoedigd, en dacht: “Waarom zou ik nog iets goed doen als ik toch word geslagen?”.

Zo voelen de nieuwe plannen voor box 3 vanaf 2028: een systeem dat zelfs de meest loyale hond overtuigt dat goed gedrag ordinair wordt afgestraft. En eerlijk gezegd zit het mij ook niet lekker. Afgelopen week is de tweede kamer met tegenzin akkoord gegaan met het nieuwe box 3 stelsel vanaf 2028. Ze vinden het geen goed plan, het is te complex en de belastingdienst kan het niet bolwerken in hun oude IT-systemen. Dus waarom zou je tegenstemmen, toch? Echt, regeren begint steeds meer korte termijn-denken te worden. 

Waarom stemmen ze dan voor? Heel simpel, omdat ze anders een begrotingstekort hebben van 2,4 miljard euro. Eigenlijk hebben ze dus al geld uitgegeven wat er niet is. Dat gaan we natuurlijk even halen bij de goed sparende en beleggende bevolking. Weet je nog, de box 3 vrijstelling staat op nummer 17 van de overheidsuitgaven en 0,5% van het totaal. Wat doe jij als je thuis een begrotingstekort hebt? Dan ga je minder uitgeven, toch? Daar lijkt onze overheid wars van, je zou eens naar je eigen uitgaven kijken. Nee, liever je eigen bevolking uitknijpen met nog meer belastingen. Oja, ze hadden ook nog berekend dat er 900 extra ambtenaren nodig zijn om dit plan uit te voeren. Kleinigheidje. En een tweede "oja": een paar dagen erna werd bekend dat er mogelijk een plan komt om 200 miljard (!) uit te geven aan klimaatdoelen. De timing kan verkeren.

Als je zelf een beetje geld opzij hebt gezet, snap je dat ik ermee zit. En ik ben niet de enige. Met mij beursanalisten, politiek commentators, financieel specialisten en natuurlijk gewoon eigen burgers die er niets van snappen en vinden dat het een ramp wordt. Ik lees ook mensen die zeggen "och, dat zal wel meevallen" of "waar maak je je druk om". Dan snap je de impact niet helemaal. Laten we nog eens kijken hoe het in elkaar zit.

Huidige box 3 belastingstelsel

Voor wie het huidige box3 stelsel en de historie nog niet kent, lees vooral hier en hier even.  Als je alleen uitgaat van beleggingen, is de berekening voor 2026:

• Grondslag vermogen = beleggingen - heffingsvrij vermogen
• Voordeel uit beleggen = 6% x grondslag (dit wordt 6,37% in 2027)
• Belasting = 36% x voordeel

Het heffingsvrij vermogen staat in 2026 op €59.357 per persoon. Met een fiscale partner is dat dus €118.714. Effectief betekent het, dat je hierboven pas 2,16% belasting gaat betalen (6% x 36%). Voor spaargeld geldt trouwens een effectieve belasting van 0,46% (1,28% x 36%).

 

Nieuwe box 3 voorstel

Dan het nieuw voorgestelde stelsel. Dit kent een belasting van 36% op het werkelijke rendement, dus rente/dividend, maar ook op waardestijging van je beleggingen. Hierbij geldt een vrijstelling van €1800 per persoon, dus €3600 voor fiscale partners. Daarnaast mag je verliesjaren verrekenen met toekomstige winstjaren, met een drempel van €500. Wat veel mensen over het hoofd zien, is dat deze vrijstelling van €1800 niet gaat over dividend/rente, maar over je totale winst. Dat is dus bizar weinig! Een paar rekenvoorbeeldjes om de impact aan te geven: 

• Je hebt als alleenstaande €20k belegd en de beurs stijgt dat jaar 10% (dus €2000), dan zit je al boven de vrijstelling van €1800 en moet je €72 belasting betalen (€200 winst x 36%). Dat is niet veel, maar we hebben het wel over €20k, terwijl er eerst een heffingsvrij vermogen gold van €59k.
• Je hebt met je partner een ton belegd en de beurs stijgt 20%, dan heb je dus €20.000 winst, waarover je €5904 belasting moet betalen.

Er geldt in feite: belastbare winst = waarde op 31 december - waarde op 1 januari - inleg + onttrekkingen + dividend/rente

Vergelijking

Als ik beide belastingstelsels vergelijk, krijg ik onderstaande plaatjes.

Bovenstaande figuur laat zien wat je betaalt aan belasting als je €100k inlegt en jaarlijks laat groeien met 7% per jaar (geen verdere inleg). Hierin zie je, dat je veel eerder begint met belasting betalen en ook absoluut gezien meer betaalt. In het huidige stelsel betaal je na 20 jaar €5247 belasting (1,5% van de waarde). In het nieuwe stelsel is dat €7818 (2,16% van de waarde). Over 20 jaar opgeteld is dat €38k belasting in het huidige stelsel en maar liefst €77k in het nieuwe stelsel. Vrijwel twee keer zoveel dus. 

Als je rekent met 10% groei dan betaal je in 20 jaar €73k belasting in het huidige stelsel en €180k in het nieuwe stelsel, dus 2,5 keer zoveel.

Onderstaande figuur laat zien wat je aan belasting betaalt bij verschillende vermogens, uitgaande dat je in dat jaar 7% rendement behaalt. 

Hierin zie je hetzelfde effect als de eerste figuur: meer betalen en eerder beginnen met betalen. In het begin is het verschil enorm (factor 8 bij €130k inleg), bij hogere vermogens is het 1,6 keer zoveel als in het huidige stelsel.

Met een langjarig gemiddelde beursstijging van 7% per jaar ga je dus 2,52% belasting betalen als ik de vrijstelling niet meereken. Oftewel, beleggen levert effectief nog maar 4,48% op. Dit betekent dat je opbrengst erg wordt beperkt en het rente-op-rente effect de nek om wordt gedraaid. Hieronder zie je het verschil tussen de twee bij een eenmalige inleg van €100k. Na 30 jaar loopt het verschil op tot maar liefst €425k. Wat een verschil! Voor de jonge generatie die begint met beleggen scheelt het nieuwe stelsel dus tonnen aan vermogensopbouw. 

Ok, genoeg over de verschillen. Het moge duidelijk zijn, dat dit niet zomaar een kleine wijziging is. Mensen die nu nog zeggen dat het wel meevalt, moeten nog eens goed kijken naar de feiten. Naast de nadelen zitten er ook allerlei risico's aan de overgang. Mr. FOB heeft hierover een mooi artikel geschreven. Bij een flinke daling tot 2028 en daarna een flink herstel, ga je nat als belegger.

 

Voor de helderheid: ik ben niet tegen het betalen van belasting over vermogen. Wat mij wel dwarszit is dat het belasting is op ongerealiseerd vermogen. Je betaalt belasting over iets dat stijgt, maar wat nog helemaal geen waarde heeft en ook weer kan dalen. Stel je hebt 2 ton belegd en de beurs doet een jaar 20%, dan moet je even €13.104 aftikken aan belasting. Tenzij je het hebt liggen, betekent het dat je je aandelen moet verkopen om belasting te betalen. Dat vind ik erg krom en brengt nieuwe risico's met zich mee.

Samengevat, alle nadelen/risico's:

• Onevenredig meer belastingdruk voor beleggers dan in het huidige stelsel.
• Belasting op niet gerealiseerde winst, dus je moet cash hebben of aandelen verkopen om belasting te betalen. Het effect van je aandelen verkopen hangt samen met de markt, een vorm van timen dus.
• De belastingdruk dempt je rendement op lange termijn flink.
• Verliesrekening alleen met toekomstige winstjaren, plus een drempel van €500.
• Risico's bij overgang naar het nieuwe stelsel, omdat je verliesrekening alleen met toekomstige winstjaren mag verrekenen.
• Complex stelsel voor beleggers en overheid.
• Risico op veel rechtzaken, aangezien experts zeggen dat het niet rechtsgeldig is.
• IT systemen van de belastingdienst kunnen het niet aan.
• 900 extra ambtenaren nodig om het te implementeren.
• Brokers moeten wijzigingen doorvoeren voor het periodiek doorgeven van rendement. 
• Je naait je burgers die financieel gezond (willen) zijn.

Als dit echt op deze manier wordt ingevoerd, zie ik alleen maar verliezers, voor zowel beleggers als de overheid. Maar goed, misschien zie ik dat alleen. Als ook de eerste kamer akkoord gaat met het plan, dan zie ik het somber in voor Nederland. Zoals ik eerder al zei, lopen bedrijventerreinen al leeg, investeerders lopen weg en vermogende mensen overwegen serieus om te emigreren. Allemaal geld wat naar buiten gaat, waardoor er alleen maar minder belasting binnen komt. Het heeft dus een averechts effect. Beleggen brengt risico's met zich mee, dat wordt beloond met een hoger rendement. Om heel eerlijk te zijn, vraag ook ik me serieus af of ik het extra risico van beleggen wil aanvaarden bij een dergelijk overgebleven rendement.

Hoe nu verder? De eerste kamer heeft tot 15 maart om ermee in te stemmen. Anders wordt invoering vanaf 2028 niet mogelijk. Dat lijkt me sowieso al lastig, aangezien de belastingdienst veel wijzigingen moet doorvoeren. Nu hoor ik al mensen zeggen "er is nog tijd zat" of "alles kan nog veranderen". Dat laatste klopt, maar je moet dus in 2027 al voorsorteren op een effect in 2028 (i.v.m. het risico rond de overgang van hierboven), dat is dus al volgend jaar. 

Wat kunnen wij mensen met een (on)gezonde drang naar een financieel gezond leven doen? Weinig. Ik ken in ieder geval (nog) geen mogelijkheden om hier onderuit te komen. We kunnen een van de petities tekenen om bezwaar in te dienen. Ik hoop dat het, net als deze deep-dive, misschien een beetje helpt.

Terug naar de man en de hond. De hond had nu drie opties: zijn goede gedrag behouden en de stokslagen accepteren, zijn goede gedrag stiekem voortzetten zonder dat zijn baasje het ziet of zijn gedrag helemaal loslaten en zich minder voorbeeldig te gedragen. Daar ging hij eens rustig een nachtje over slapen. Dit krijg je er nu van, baasjes van Nederland: mensen die de stokslagen niet accepteren gaan op zoek naar grijze/illegale gebieden om minder belasting te betalen of gaan geen stap extra meer zetten. Zo maken we Nederland weer een stuk beter.

Wat ga jij doen als het echt wordt ingevoerd?

Mocht je nog een goede manier kennen om de last wat te verminderen, laat het me even weten op de mail (groeigeld@gmail.com).

Salarisverhoging

Een korte post deze week, want ik heb een erg drukke week gehad en weinig tijd genomen om iets te schrijven. Het nieuwe jaar is begonnen, wat vaak ook betekent dat er nieuwe afspraken worden gemaakt in CAO's (in mijn geval) of tussen werknemers en werkgevers (in geval van mijn vrouw). Zo ook hier bij ons thuis dus.

Mijn vrouw wist al, dat ze er dit jaar zo'n 5% op vooruit gaat. Ook bij ons is inmiddels een nieuwe CAO afgesloten, waarbij ik komende 1,5 jaar er 4% op vooruit ga. Geen flinke verhoging, maar wel mooi meegenomen. Een deel van de salarisverhogingen zal wel weer opgaan aan allerlei noodzakelijk verhoogd kwaad, zoals de gemeentebelastingen en andere belastingverhogingen. Maar goed, onze verhogingen zijn iets meer dan de inflatie.

De kunst is om onze uitgaven zo min mogelijk mee te laten stijgen met de inflatie. Afgezien van zaken die we niet in de hand hebben, zoals gemeentebelastingen, zijn onze vaste lasten redelijk vast. We houden bijvoorbeeld al jaren een soort van boodschappenbudget aan, wat tot nu toe prima te halen blijkt. Mijn vrouw bestelt meestal de boodschappen en ze heeft er inmiddels een sport van gemaakt om onder een bepaald bedrag te blijven. 

Daarnaast gaan we steeds minder vaak uit eten. Niet om te besparen, maar omdat we het schandalig vinden wat je af en toe krijgt voor €30. Voor een klein biefstukje of stukje zalm met wat aardappelpuree en drie plakjes groenten! Als je dat met vier personen doet, plus wat drinken, ben je zo €160 kwijt. We zijn steeds minder bereid om daar dat soort bedragen aan uit te geven.

Maar goed, terug naar de verhogingen. Als we onze uitgaven gelijk weten te houden, gaan we er zo'n €200 per maand netto op vooruit. Aangezien we dat niet nodig hebben, wil ik een deel hiervan investeren en een deel ervan aan een goed doel schenken. Gewoon, omdat we daarmee anderen helpen en omdat het kan. Welk doel weet ik nog niet, maar daar komen we wel uit.

Ontvang jij ook een salarisverhoging en verwacht je daarvan wat over te houden?

De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten

In het nieuwe jaar zou ik meer loslaten wat ik niet kan veranderen, maar toch moet er iets van mijn hart. De laatste tijd hoor en lees ik erg veel berichten over klagende mensen, die roepen dat "de sterkste schouders de zwaarste lasten" moeten dragen. Of het nu over belastingen, pensioenen, hypotheken of zorgpremies gaat, er wordt vaak met afgunst en met een scheef oog gezegd dat het geld maar gehaald moet worden bij de rijken". Zo was er laatst zelfs een discussie op tv (nota bene bij omroep MAX) met de stelling dat "rijke" mensen best hun AOW kunnen afstaan, want ze hebben toch al genoeg. Wie dan die "rijken" zijn en of dat helemaal klopt, dat hoor of lees je dan vaak niet.

Het klinkt mooi, moreel zelfs, een slogan die je op verjaardagen kunt roepen waarmee je jezelf meteen aan de 'goede' kant van de samenleving plaatst. Alleen… het is al zo. En dat is al heel lang zo. Toch lees en hoor ik het steeds weer. Alsof we in een land leven waar de zwakste schouders structureel worden uitgeknepen en de sterkste vrijuit gaan. Dat beeld is blijkbaar hardnekkig en fundamenteel onjuist.

Laten we eens kijken naar de werkelijkheid. Neem twee mensen:
Persoon A verdient €50.000 per jaar.
Persoon B verdient €150.000 per jaar.

We kijken alleen naar loonbelasting en premies (vereenvoudigd, zonder toeslagen, aftrekposten en creatieve constructies, want die worden in dit soort discussie altijd erbij gesleept, maar vaak niet voor degenen die wat minder verdienen).

Persoon A – €50.000 bruto per jaar
Na heffingskortingen en het lagere tarief komt deze persoon ruwweg uit op zo’n €15.000 aan belasting en premies. Netto houdt hij ongeveer €35.000 over. Dat is een effectieve belastingdruk van 30%.

Persoon B – €150.000 bruto per jaar
Het grootste deel van dit inkomen valt in de hoogste schijf. Heffingskortingen zijn grotendeels afgebouwd. Deze persoon betaalt grofweg €65.000 à €70.000 aan belasting en premies. Netto blijft er ongeveer €80.000 à €85.000 over. Dat is een effectieve belastingdruk van ruim 45%.

Lees dat nog maar eens een keer goed.

De persoon met drie keer zoveel inkomen:

• betaalt meer dan vier keer zoveel belasting in euro’s!
• én draagt relatief een veel groter deel van zijn inkomen af!

Daarbij komt nog eens dat persoon A via toeslagen vaak nog meer ontvangt dan ze betalen aan belasting of het feit dat veel mensen tegenwoordig zwart bijklussen in de avond of het weekend. Maar dat lijken we vaak voor het gemak even te vergeten.

En dan hebben we het nog niet eens over vermogen gehad. Box 3, erfbelasting, overdrachtsbelasting, dividendbelasting, noem het maar op. Vermogen wordt niet één keer belast, maar telkens opnieuw. Eerst bij het verdienen, dan bij het sparen, dan bij het beleggen, dan bij het overdragen. De idee dat “rijk zijn” een belastingvrij paradijs is, leeft vooral bij mensen die zelf geen vermogen hebben opgebouwd. Het lijkt dus meer een uitspraak te zijn uit afgunst. Maar toch blijft men roepen: “De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen.”

Maar goed, dan komt het bekende tegenargument: “Ja, maar zij kunnen het makkelijker missen”. Dat is vooral een emotioneel argument. En emoties zijn prima, maar laten we ze niet verwarren met feiten of rechtvaardigheid. Belasting is geen straf voor succes. Tenminste, dat zou het niet moeten zijn. Het is een manier om collectieve voorzieningen te financieren. En dat gebeurt al disproportioneel door de hogere inkomens. Sterker nog, een relatief kleine groep belastingbetalers draagt een enorm deel van de totale inkomstenbelasting. De top 10% betaalt grofweg meer dan de helft. De onderste 50% nauwelijks iets. Nogmaals, dit is geen waardeoordeel, dit zijn feiten.

Wat mij stoort, is niet dat mensen solidariteit willen. Wat mij stoort, is de permanente ontkenning van de feiten. De sterkste schouders dragen al de zwaarste lasten! Elke keer dat iemand roept dat dat “eindelijk eens moet gebeuren”, geeft hij vooral toe dat hij geen idee heeft hoe het systeem nu werkt.

En ja, ik hoor het al: “Maar ongelijkheid dan”? Ongelijkheid is een andere discussie. Dat gaat over sociale kansen, onderwijs en andere mogelijkheden. Ik ben sterk voorstander, dat iedereen sociaal gelijke kansen moet krijgen, maar die discussie wordt niet geholpen door te doen alsof hoogverdieners massaal worden ontzien. Dat is simpelweg niet waar. Langzaam begint Nederland het koninkrijk van nivelleren te worden. Alles wat een verschil is, moet worden weggeregeld onder het mom van ongelijkheid. Zoals ik vaker zeg: een verschil is een feit, ongelijkheid zit tussen je oren.

Mensen zijn echt wel bereid solidair te zijn, zolang ze niet worden weggezet als egoïstische profiteurs. Als deze trend zich doorzet, wordt eigen initiatief en verantwoordelijkheid niet meer gemotiveerd. Simpel gezegd: als ik, en met mij vele ZZP'ers/ondernemers/mensen die hun best doen, straks een deel van mijn vermogen/AOW/premies moet gaan afdragen om te herverdelen, denk je dan echt dat ik mij nog flink ga inzetten? Geef mij dan ook maar een baantje van drie dagen in de week met allerlei subsidies/toeslagen waarbij ik om 17u zonder stress de deur achter me dicht kan trekken.

En misschien is dát wel de kern van het probleem. Het is makkelijker om een abstracte “rijke” te bekritiseren dan toe te geven dat onze economie draait op een relatief kleine groep productieve mensen. Mensen die risico nemen, bedrijven bouwen, investeren, en ja, daar ook zelf beter van worden.

Dus lieve mensen, hou op met het Calimero-gedrag over ongelijkheid in vermogen, belasting en salaris en wat te roepen over sterkste/zwakste schouders. Kijk naar de feiten, de sterkste schouders dragen al de zwaarste lasten. Neem verantwoordelijkheid en kijk vooral eens naar wat je zelf kunt doen om bij te dragen en ga niet lopen zeuren over de mensen die zowel absoluut als relatief al de grootste bijdrage leveren.