Even wat achtergrondinformatie. In 2001 besloot de overheid dat de hypotheekrente maximaal 30 jaar aftrekbaar zou zijn. Dus van hypotheken die na 2001 zijn afgesloten, verloopt de HRA in 2031. Hypotheken die na 2013 zijn afgesloten, moeten verplicht in 30 jaar zijn afgelost (annuïtair of lineair). Het gaat dus over hypotheken die afgesloten zijn tussen 2001 en 2013. Lijkt me duidelijk en overzichtelijk.
Wat is nu het grote probleem? We zijn inmiddels bijna 30 jaar verder en 2031 nadert. Maar wat blijkt nu: niemand bij de overheid of de belastingdienst heeft bijgehouden welke huishoudens met een hypotheek al 30 jaar gebruik hebben gemaakt van de HRA. Hoe dan?! Dus je verzint een regel en een einddatum, maar je vergeet bij te houden wie meedoet en vanaf wanneer. Welkom in Nederland!
Nu zullen woningbezitters zelf aan moeten tonen vanaf wanneer zij gebruik hebben gemaakt van de hypotheekrenteaftrek. Veel mensen hebben dat echter niet 30 jaar bijgehouden, zijn verhuisd, gescheiden of hebben hun hypotheek aangepast. Dat snap ik, want alleen wij FIRE-nerds zijn regelmatig bezig met onze hypotheek. Andere mensen leven gewoon door en kijken na de handtekening nooit meer om naar hun hypotheek.
Even simpel gedacht:
- Je ging ooit naar een bank om een hypotheek af te sluiten. Als je dat niet zelf hebt bewaard, hebben banken een bewaarplicht.
- In mijn belastingaangifte staat ieder jaar welke hypotheek ik heb, wat voor type en het jaar waarin deze is afgesloten.
- Ik krijg iedere maand van de belastingdienst de HRA gestort.
Nu snap ik, dat als je verhuist, gaat scheiden of van hypotheek wisselt, het wat lastiger wordt. Maar blijkbaar is het al lastig om op te vragen voor iemand die 30 jaar lang eenzelfde hypotheek heeft. De huidige regels zijn volgens het rapport “zodanig ondoenlijk en complex, dat deze nagenoeg niet handhaafbaar zijn”. Als gevolg ontstaan er groepen die te lang of te kort voordeel hebben gehad van de HRA.
In plaats van dat we even stilstaan bij de oorzaak en een mogelijke fundamentele oplossing, heeft het ministerie van Financiën al nagedacht over opties. Zes maar liefst. Mocht je het helemaal willen nalezen, hier is de link. Samengevat:
- Variant 1A: Hypotheekrenteaftrek voor bestaande hypotheken van voor 2013 stopt per 2031.
- Variant 1B: Overgangsregeling tot en met 2042. Hypotheken van voor 2031 worden omgezet naar aflossingshypotheken.
- Variant 1C: Overgangsregeling tot het einde van de nieuwe looptijd. Sluit je over vóór 2031, dan krijg je nog maximaal dertig jaar aftrek.
- Variant 1D: Uitbreiding van de aftrek naar nieuwe hypotheken van na 2013, waardoor een woningeigenaar na een verhuizing opnieuw dertig jaar aftrek krijgt.
- Variant 2: Hypotheekrenteaftrek stopt per 2043, waardoor iedereen met een oude hypotheek minimaal 30 jaar aftrek krijgt, maar in veel gevallen veel langer.
- Variant 3: Geleidelijke afbouw voor oude hypotheken tot het in 2042 stopt. Daarna moet de hypotheek naar box 3.
Alle varianten hebben hun eigen voor/nadelen en prijskaartje, maar daar wil ik het niet eens over hebben. Ik vind het zelf nogal ver gaan, dat de overheid mijn hypoteekconstructie mag gaan aanpassen. Die hebben wij ooit bewust afgesloten, daar heeft niemand iets aan te veranderen.
De interessantere vraag is: is er eigenlijk wel een probleem? Deze hoogleraar fiscale economie maakt namelijk korte metten met het hele gebeuren. Als je na 30 jaar je hypotheek niet hebt afgelost, vervalt het recht op HRA in box 1 en verschuift de hypotheek van box 1 naar box 3. Maar...omdat vanaf 2028 een nieuw belastingstelsel gaat gelden, mag je de rente van een lening aftrekken van de belasting op je vermogensinkomsten. Voor mensen zonder erg veel vermogen (het merendeel van Nederland) betekent het een aftrekpost die negatief opbouwt gedurende de jaren. Voor die groep geldt dus, dat de HRA effectief na 30 jaar verdwijnt. Daarmee verdwijnt de HRA automatisch. Probleem dus opgelost.
Bijkomende nadeel is dat vermogenden hiermee effectief gezien gebruik kunnen blijven maken van de aftrek. Voor een keer ben ik het eens, dat dit oneerlijk is.
Ik ben geen complotdenker of iemand die tegen de overheid is. Ik zie echter wel een overheid die continu de regeltjes verandert tijdens het spel en steeds meer 'problemen' op tafel legt om daarmee nieuwe hervormingen door te voeren. Of het nu gaat over de energietransitie, vermogens of je woning. Eerst motiveer je het aflossen met een campagne "aflossingsblij" (wie kent die nog?), vervolgens ga je mensen verplichten om hun hypotheek af te lossen (want een aflossingsvrije hypotheek zou een 'probleem' zijn). Daarna richt je een nieuw belastingstelsel op om vanaf 2028 belasting te heffen op vermogensgroei, waarbij regelmatig geluiden voorbij komen om overwaarde ook als vermogensgroei te zien. Dat verzin ik niet zelf, een partij als Volt heeft het gewoon op hun website staan en de BBB brengt het doodleuk alsof we blij mogen zijn dat ze "de handen van de eigen koopwoning" hebben bereikt.
Even terug naar het 'probleem'. Het meest opvallendste is, dat een regeling die jaarlijks miljarden kost, blijkbaar 30 jaar lang heeft bestaan zonder dat iemand bedacht heeft hoe de einddatum uitgevoerd moest worden. Dat is alsof je een marathon organiseert, maar vergeet de finishlijn te tekenen. Erg vreemd.
Komende tijd zal erover vergaderd worden welke van de 6 varianten dit nieuwe 'probleem' gaat oplossen. Het klinkt alsof we weer nieuwe regels gaan verzinnen en een gedrocht optuigen voor iets wat misschien niet zo'n groot probleem is of waar men zelf deels de oorzaak van is. Wordt vervolgd dus.
Heb jij nog recht op HRA en heb je een probleem als deze vervalt?
