In een grijs verleden (2018) heb ik zelf ook flink zitten rekenen aan onze plannen. Het begon met mijn Masterplan, wat nog steeds in grote lijnen staat. Simpel gezegd wil ik zoveel mogelijk inkomsten (dividend) genereren met mijn beleggingen om van te kunnen leven. In mijn achterhoofd zit iets van 58 of 60 jaar, dan vind ik het wel welletjes. In de tussentijd ben ik natuurlijk wijzer geworden en heb ik regelmatig updates gedaan over onze benodigde uitgaven. Dat samen brengt ons bij een simpel plan:
- Ik verwacht minimaal €2400 per maand nodig te hebben als de kinderen het huis uit zijn. Dat is op basis van de €1700 huidige geldwaarde. Ik reken hierin mee dat we geen hypotheek meer hebben (dus afgelost of huis verkocht) en dus ook minder woonlasten hebben. Dat is dus zo'n €30k per jaar.
- Aanname is dat we prima kunnen leven van ons pensioen, ook als we eerder stoppen met inleg.
- Als we 10 jaar willen overbruggen naar ons pensioen (niet eerder uitkeren) hebben we dus minimaal €300k nodig. Dat zal wel meer moeten zijn ivm onvoorziene uitgaven, buffer etc.
- Over een jaar of 10 verkopen we ons huis. Naast lage maandlasten hebben we dan ook nog zoiets als overwaarde, wat mee zou moeten helpen in ons plan.
In 2021 heb ik ook eens gespeeld met de FIRE calculator van wijlen Geldnerd. Daarin zag ik vooral dat we ons geld niet meer op gaan krijgen als ik door zou werken tot mijn 68e. Het minimale scenario (op 0 uitkomen) zou inhouden dat ik al op mijn 51e zou stoppen met werken.
Nu is die berekening natuurlijk alweer vijf jaar geleden. Tijd dus voor een nieuwe berekening! Geïnspireerd door mevrouw Hoefnix ben ik dus ook eens gaan spelen met de nieuwe FIRE calculator. Eerst even mijn aannames op een rijtje:
- Levensverwachting: 90 jaar. Ik ga er vanuit dat ik minder oud word, maar laten we dit even als basis nemen.
- Minimale slagingskans 95%.
- Portfolio allocatie: 80% aandelen, 15% obligaties, 5% cash, de standaard instelling van het tool.
- Maandelijkse onttrekking: hier moet je even oppassen. Als je bij inflatie de optie "vanaf nu" instelt, moet je ook de bedragen ingeven voor de huidige geldwaarde. Dit heb ik dus op €1700 gezet (zie boven), met inflatie vanaf nu.
- Maandelijks pensioeninkomen: dat is een lastige. Ik weet wat ik tot nu toe heb opgebouwd, maar niet wat het over 10 of 15 jaar is, aangezien mijn opbouw nog doorgaat. Ik heb dus een gemiddelde genomen tussen wat mijnpensioenoverzicht zegt en wat ik tot nu toe heb opgebouwd.
- Nederlands belastingstelsel 2028.
Bij het spelen met het tool komen meteen enkele vragen/opmerkingen omhoog:
- Als je niets invult, neemt het tool je maandelijkse inleg mee na je pensioen. Je moet dus expliciet een nieuwe post toevoegen en die op €0 zetten op een bepaalde datum. Lastig, want het doel was juist om te bepalen wanneer je kunt stoppen met werken, dus ik weet ook niet tot wanneer ik blijf inleggen. Voor nu heb ik even mijn 51e jaar aangehouden.
- Het was mij niet duidelijk hoe dividendinkomsten worden meegerekend.
- Met welke rendementen rekent het tool voor aandelen? Dat bepaalt namelijk de aanwasbelasting. Ik vroeg bij de post van Hoefnix wel "wat heb je ingevuld als aanwasbelasting?", maar het was ook bij mij niet duidelijk of je dat zelf moet invullen.
Ik heb even gemaild met Xander (de maker) en hij wist prima uit te leggen, dat alle data inclusief herbelegging van dividend is. Daarnaast selecteert de Monte Carlo simulatie voor ieder simulatiejaar een ander historisch jaar aan rendement en inflatie. Deze worden automatisch meegenomen in de belastingberekening. Is dat ook weer opgehelderd!
Nou, reken, reken en 30 seconden later komt het eerste beeld:
Nou, dat is niet verkeerd. Ik ging uit van minimaal 58 jaar, dus dat komt aardig overeen, bijna een jaar eerder. De zeshoeken geven de momenten aan waarop ik met pensioen zou kunnen gaan. De oranje zeshoek vertegenwoordigt de mediaan van alle simulaties (10.000 portfolio's) en heeft een 95,3% slagingskans als ik op dat moment met pensioen zou gaan. De groene zeshoek is het optimistische resultaat (het 20e percentiel). Dat geeft aan dat er 20% kans is dat ik eerder dan deze leeftijd met pensioen kan (en 80% dat het langer duurt). Hierbij geldt een 95,2% slagingskans. De rode zeshoek is het pessimistische scenario, dat er 80% kans is dat ik eerder dan deze leeftijd met pensioen kan (en 20% dat het langer duurt). Hierbij geldt een slagingskans van 95,7%.
Het leuke is nu om te gaan spelen met de getallen. Allereerst de onttrekking. Dit had ik ingesteld op constant, wat ik niet wil doen. Als de markten het goed doen, wil ik er meer uithalen en andersom. Dus ik neem een range tussen €1500 en €1900. Dan krijg ik:
Zo, dat scheelt even bijna vier jaar! Dat grote verschil verbaast mij wat, maar het komt er echt uit na een paar keer heen en weer testen. Blijkbaar loont het enorm om je benodigde bedrag slim uit je vermogen te halen.
Nu heb ik nog een aantal dingen waar ik mee kan spelen. Ten eerste krijgt mijn vrouw ook pensioen. Daarnaast heb ik nog niets gedaan met de overwaarde van ons huis. Stel dat ik over 10 jaar ons huis verkoop en kleiner ga wonen, dan steken we een deel van de overwaarde in aflossing van een nieuwe hypotheek en een deel om ons prepensioen te bekostigen. Neem even 1,5 ton. Als ik dat allemaal invul, krijg ik:
Uhhh....wacht even...dat is over anderhalf jaar. Dat kan niet kloppen toch? Nu begin ik wel erg argwanend te worden. Zelfs als ik onze onttrekking op gemiddeld €2000 per maand zet (huidige waarde), kom ik uit op 49,2 jaar.
Nadat ik was bekomen van de verbazing en er even kort over heb nagedacht, snap ik de achterliggende logica wel. Stel even dat je van je opgebouwde pensioen kunt leven na je AOW-leeftijd. Dan hou je alleen het gat over naar je pensioen. Als je een portfolio hebt van €300k en je neemt in het eerste jaar €24k op, is dat een onttrekking van 8%. Als de beurs met 7% stijgt (langdurig gemiddelde), verlies je dat jaar effectief dus maar 1%. Dan hou je het lang uit voordat je portfolio op 0 uitkomt. Tel je daar de werking van dividend bij op, dan krijg je niet alleen je portfolio nooit meer naar 0, maar stijgt het zelfs harder dan je onttrekkingen. Vandaar ook dat de instelling van constante naar variabele onttrekking zoveel impact heeft. In jaren waarin het goed gaat, trek je veel uit je portfolio en andersom. Daarmee voorkom je dat je in magere jaren procentueel veel moet onttrekken, wat sterke negatieve gevolgen heeft voor je portfolio. Natuurlijk is dit vrij theoretisch, want je hebt ook het zogenaamde sequence of return risk, dus je moet nooit te precies rekenen.
Daarnaast zegt het voor mij nog iets belangrijks: het dividend wat ik nu herinvesteer en laat groeien, helpt straks erg mee om mijn onttrekking te verminderen. Aangezien dividend een veel stabielere factor is dan beurskoersen, werkt het dus als een kussen bij beursdalingen. Als ik dat combineer met een variabele onttrekkingstrategie hoef ik bij dalingen dus én minder te onttrekken én kan ik dat opvangen met hogere onttrekkingen tijdens goede tijden.
Nu ga ik natuurlijk nu niet meteen de FIRE-vlag uithangen als ik 49 jaar ben. Bovenstaande gaat uit van een afgelost/verkocht huis en dat onze kinderen op zichzelf wonen. Dat kan tegenwoordig wel even duren... Belangrijkste is dat er een veel positiever scenario mogelijk is dan ik dacht. Ik vond 58 jaar altijd al extreem vroeg en had zelf meer 60 in mijn hoofd als realistische leeftijd. Ergens heb ik dus in mijn hoofd zitten dat ik veel meer nodig heb om eerder te kunnen stoppen met werken, terwijl bovenstaande hele andere uitkomsten laat zien. Wat een paar uurtjes lezen en spelen al kan brengen...
Heb jij de calculator weleens ingevuld, en wat kwam er bij jou uit?
9 opmerkingen:
Fijn voor je, dat zijn goede vooruitzichten.
Ik lees hier niet vaak mee, maar ik vraag me af: waar ga je wonen als je je huis verkoopt? Je rekent op veel geld als je je huis gaat verkopen, maar daar moet toch iets voor terug komen? Ga je als je Fire bent geworden als een nomade leven?
Het is mogelijk dat ik je plannen daarover helemaal gemist heb, maar ik ben wel nieuwsgierig!
Heb je ook gekeken wat het effect is van een aangepaste portefeuille op je stop datum. Ik ben vorig jaar heel anders gaan kijken naar dividend aandelen na het luisteren naar risk parity radio. Een “golden ratio” portefeuille geeft meer stabiliteit en betere kansen om te “herverdelen” .
@Aaf: we leven nu in een te groot huis voor ons twee, met overwaarde. Als onze kinderen het huis uit zijn, is de overwaarde nog verder toegenomen en gaan we kleiner wonen. Een vervolghuis/appartement kunnen we dan of hypotheekvrij kopen of met een kleine hypotheek. Vandaar dat ik er al rekening mee hou.
De calculator heb ik ook geprobeerd en hij leek mij veel te positief. Van 2000 tot 2012 verloor ik op mijn beleggingen, in sommige jaren 30%, en dat is nog voor de inflatie of box 3 belasting. Als dat scenario weer voorkomt heb ik meer dan 12 jaaruitgaven nodig om op mijn 56e te stoppen met werken. Het vertrouwen van de calculator deel ik dan ook niet.
Het begon bij mij met FIRE-rekensommetjes: wanneer kan ik "lean" met pensioen.
Daarna kwam er een mooi moment dat het nét zou kunnen. Ik was FIRE. Toen kreeg ik een soort "one more year" dilemma's; met nog een jaartje erbij kunnen we ruimer leven.
Daarna komt er weer een mooi moment; we kunnen stoppen met werken en helemaal niets inleveren. De calculator helpt dan niet meer met actuele vraagstukken of als onderlegger voor een strategie.
Ik doe nu iets erg ondernemends en als dat lukt dan is dat voornamelijk een persoonlijk succes en ook financieel interessant. FIRE is het ultieme backup-plan. Ik zou van de opbrengsten straks luxe-artikelen aan kunnen schaffen zoals een mooi horloge, een dure auto of een boot. Maar dat zit blijkbaar niet in de genen.
Rekensommetjes blijven echter leuk. Hoe gaat het met mijn portefeuille, het dividend en hoeveel cash hou ik achter de hand voor als de beurs crasht.
Oh ja en we hebben een concrete datum afgesproken om echt te stoppen, ik ben dan 62.
@Niek: dat heb ik niet uitgebreid bekeken. De portfolio-indeling gaat uit van 80% aandelen in een wereldwijd gespreide index. Dat lijkt me voldoende risico-afdekking.
@wt: in dit geval zit er wel een uitgebreide Monte Carlo simulatie onder met 10.000 portfolio's en een succeskansberekening. Dat is al vrij nauwkeurig.
De jaren van 30% daling worden ook vaak opgevolgd door jaren met 30% stijging. Maar ik ben het met je eens, je hebt altijd een sequence of return risk, waardoor je nooit blind op een uitkomst van een calculator moet gaan sturen.
@Quint: uiteindelijk is het inderdaad vooral een persoonlijke afweging: wil je vroeg stoppen en daarvoor veel laten of ga je nog even door en kun je ruimer leven?
Mijn berekeningen hierboven zijn voor een lean pensioen. Ik heb echter nog genoeg plannen, die ik wil doen nadat ik stop met werken. Daar is ook geld voor nodig.
Ik ben wel benieuwd: als je van je ondernemende opbrengsten geen luxe-zaken wilt kopen en het ook niet nodig hebt voor FIRE, waar ga je het straks voor gebruiken?
Een reactie posten