11 oktober 2026

Stel je eens voor...

Stel je eens voor, dat je geld niets meer waard is. Wat zou je dan gaan doen? Dat klinkt utopisch, maar toch is het een interessante gedachte om eens mee te spelen. Het heeft allemaal te maken met AI.

Januari vorig jaar voorspelde ik voor de lol: we gaan er allemaal aan door AI. Niet alleen Geldnerd Elders werd een aantal weken geleden overgenomen door AI agents, nu waarschuwen ook de CEO's van de AI-bedrijven zelf dat we de ontwikkelingen moeten afremmen. Deels is het een stuk marketing, maar er zit ook een deel waarheid in. Bij verschillende experimenten 'breekt' AI steeds vaker uit door regels te omzeilen, eigen regels te maken en zelfs bewijs achter te houden bij frauduleuze pogingen. Een duistere gang van zaken. Nu gebruik ik zelf regelmatig AI, bijna iedere dag. Ik heb ook een aantal AI agents, die mijn werk makkelijker maken. Dus ik doe er zelf aan mee. Ondanks dat, ben ik me wel bewust van het risico van de ontwikkelingen.

Tijd voor een gedachtenexperimentje. Volgens mij kunnen we met AI twee zelfversterkende kanten op: 
  1. AI als gevaar. AI wordt steeds slimmer en uiteindelijk veel slimmer dan de mens. Dan komt er een bepaald kritisch moment waarvan we achteraf zeggen dat we te laat waren. AI infiltreert en manipuleert dan financiële markten, ons energienet of banken, ik noem maar wat voorbeelden. Iets waar die oranje aardappel aan de andere kant van de plas niet over na wil denken.
  2. AI als oplossing die mensen economisch overbodig maakt. Stel nu dat AI de komende jaren op een positieve manier verder ontwikkelt. Dan helpt het de mensheid mee in onze ontwikkeling. Het maakt ons leven gemakkelijker. Het kost ook veel banen, maar daar komen ook nieuwe banen voor terug. Stel dat dit allemaal positief afloopt, dan zijn wij als mensen een stuk minder nodig. AI doet het denkwerk, robots doen het fysieke werk, AI maakt ontwerpen en ontwikkelt producten etc. Dan ontstaat een vreemde situatie, waarbij de vraag wordt: wat is geld nog van waarde als we als mensheid minder nodig zijn?

De echte vraag is niet of AI onze banen afpakt, misschien is de vraag wat er gebeurt als werk zelf zijn economische betekenis verliest. Ons hele financiële systeem is gebouwd op schaarste en de gedachte dat mensen nodig zijn om waarde te creëren. Jouw salaris wordt betaald omdat er schaarste is. In de basis ruil je jouw tijd en kennis om voor geld. Als alles wordt geproduceerd zonder jouw tijd/kennis, vervalt die basis. Is er dan nog geld nodig om de economie draaiende te houden? In eerste instantie zal geld waarschijnlijk gewoon blijven bestaan. We zullen immers nog steeds woningen, voedsel en energie moeten verdelen. Maar als AI en robots vrijwel alle economische waarde creëren, wordt de vraag steeds belangrijker waarom inkomen nog gekoppeld zou moeten zijn aan arbeid. Dan hebben we niet alleen een werkloosheidsprobleem. Dan moeten we opnieuw nadenken over loon, bezit, belasting en uiteindelijk zelfs over de rol van geld zelf. 

Misschien is geld over honderd jaar net zo'n achterhaald concept als het ponskaartje of de fax. Niet omdat we failliet zijn gegaan, maar juist omdat technologie ons overbodig heeft gemaakt. In zekere zin zijn we dan allemaal FIRE. Niet omdat we voldoende vermogen hebben opgebouwd, maar omdat arbeid simpelweg niet meer nodig is. Wat gaan we dan doen met onze tijd en energie? Gaan we allemaal met prepensioen? Of gaan we terug naar ruilhandel? 


Wat zou jij doen als je overmorgen niet meer hoeft te werken voor je inkomen?

5 opmerkingen:

Anoniem zei

Mr. Money Mustache schreef er eerder deze maand een mooie blog over.

Mr Groeigeld zei

@anoniem (15:09u): echt? Ik volg zijn blog/website niet, dus ga zo even kijken.

Meer door minder zei

Oeps in de herkansing met naam dan maar:
Bij alle grote veranderingen in de afgelopen 150 jaar werd gedacht Ojee we zijn dadelijk overbodig!!
Voor mij zou dat niets veranderen.

Mr Groeigeld zei

@Meer door minder: ik verwacht ook niet dat het zo'n vaart zal lopen, al verandert de wereld nu wel heel erg snel. In ieder geval een leuk gedachtenexperiment om eens bij stil te staan.

Firista zei

Oh, ik droom heel vaak van een wereld waarin niemand meer geld hoeft te verdienen. Waar iedereen zijn kennis en ervaringen gratis deelt, zonder reclame, verdienmodellen, abonnementen, affiliate-links, gesponsorde berichten, kortingscodes, verkooppraatjes, premiumcontent en voortdurend de oproep om je ergens voor aan te melden.

Gratis cursussen over van alles en nog wat, lessen van de besten.

Ik vind het nu vaak zo jammer dat ik iemand met plezier volg, een schrijver, een yogadocent, en dat je voor je het weet alweer allerlei marketingtrucjes door je strot geduwd krijgt.

Gebruik ook deze app (want dan krijg ik commissie!). Earlybirdkorting! Nu van 20.000 euro voor maar 20! Speciaal voor jou, met kortingscode! Koop met je laatste geld deze cursus over hoe je rijk kunt worden! (Uh…)

Ik snap heus wel dat mensen geld moeten verdienen. Maar stel je eens voor dat we die hele laag ertussenuit konden halen. Hoeveel moois zou er dan wel niet ontstaan en gedeeld worden?

(Sorry, beetje losgegaan in je comment-sectie. maar het is dan ook mijn droom :-) Mooi onderwerp)