Twee weken geleden schreef ik een lange post over op welke leeftijd ik minimaal FIRE zou kunnen zijn. Naast de reacties op de post, kreeg ik ook een vraag in mijn mail: "Als je eerder stopt met werken, dan kost je dat toch 8% per jaar aan pensioen?" Een goede vraag, want die 8% per jaar pensioenverlies hoor ik soms ook weleens bij collega's. De vraag hangt ook samen met het feit, dat ik mijn maandelijkse pensioeninkomen in diezelfde post moeilijk kon schatten. Ik weet immers wat het nu is, wat het straks mogelijk gaat zijn (pensioenoverzicht), maar niet wat het tussendoor doet. Tijd dus voor een klein onderzoekje waar die 8% vandaan komt en of dit klopt.
Waar komt 8% vandaan?
Die 8% heeft betrekking op wat men de actuariële waarde noemt. Dat is de toekomstige waarde wat iemand ontvangt, rekening houdend met inflatie en levensverwachting. Als je je pensioen eerder laat ingaan, moet het pensioenfonds langer uitkeren. Daarnaast bouw je ook minder lang pensioen op.
Een pensioenfonds moet dan actuarieel corrigeren. Om ervoor te zorgen dat de totale waarde van de uitkering ongeveer gelijk blijft, wordt het jaarlijkse pensioen verlaagd. Afhankelijk van de pensioenregeling kan die korting inderdaad ergens tussen de 6-8% per jaar liggen.
Die 8% per jaar kan dus ongeveer kloppen, mits je ook je pensioen naar voren trekt. Dat is dus belangrijk om te weten. Dat zijn wij in ieder geval niet van plan. Wij willen eerder stoppen met werken, de pensioeninleg stoppen, maar het pensioen pas laten ingaan op onze pensioenleeftijd. De vraag is dan natuurlijk: hoeveel scheelt het in dat geval als je 10 jaar eerder stopt met werken?
Hoeveel pensioen kost 10 jaar eerder stoppen met werken?
Een interessante vraag. Wat fictieve voorbeeldgetallen om mee te rekenen:
- Leeftijd nu: 47 jaar.
- Huidig opgebouwde pensioenuitkering: €25k bruto per jaar.
- Pensioenaangroei: €1000 per jaar en dat blijft zo (zie de factor-A in je UPO, controleer wel of dit echt de jaarlijkse aangroei is).
- Ik wil 10 jaar eerder stoppen met werken, dus op mijn 58e.
- Daarna laat ik mijn pensioen staan tot mijn 68e. Dit wordt geïndexeerd met 1% per jaar.
Laten we dan eens kijken hoe we dat kunnen bepalen. Ik zat eerst te rekenen met verschillende periodes en formules met jaaropbouw van het al opgebouwde pensioen (€25k x 1,0220). Veel te moeilijk. Uiteindelijk heb ik het gewoon simpelweg uitgeschreven in Excel:
Jaar 1: (startpensioen €25.000 + €1.000 aangroei) x 1,02 = €26.260
Jaar 2: (€26.260 + €1.000 aangroei) x 1,02 = €27.533
Jaar 3: (€27.533 + €1.000 aangroei) x 1,02 = €28.818
Etc.
Als ik dit doortrek naar 68 jaar, kom ik uit op een pensioen van €55.800 per jaar. Daarna heb ik eenzelfde berekening gemaakt, maar dan tot mijn 58e. Op dat punt stopt mijn aangroei en wordt alleen mijn tot dan toe opgebouwde pensioen geïndexeerd. Daarmee kom ik uit op €45.200 op mijn 68e. Een verschil van €10.600 per jaar, 19% lager dan mijn pensioen als ik blijf inleggen. Dat klinkt veel, maar het is dus heel wat minder dan die 8% per jaar.
Maar dan ben ik nog niet klaar. Omdat de indexatie doorloopt, is de pensioenfase ook belangrijk om te bekijken. Immers, als ik eerder stop heb ik een lager bedrag dat indexeert dan wanneer je doorwerkt. Stel ik reken voor het gemak met een pensioen van 20 jaar (dus tot mijn 88e). Dan zou mijn pensioen inclusief doorwerken indexeren naar €68.000 per jaar. Als ik op mijn 58e stop met inleggen, indexeert mijn opgebouwde pensioen naar €55.000 per jaar. Een verschil van €13.000 per jaar, wederom zo'n 19%. Dat komt omdat in beide scenario's vanaf mijn 68e geen nieuwe aangroei meer wordt toegevoegd.
Even alles in een overzichtje:
|
doorwerken tot 68 jr
|
stoppen op 58 jr
|
verschil
|
verschil %
|
|
pensioen 68 jr
|
€ 55.800
|
€ 45.200
|
€-10.600
|
-19%
|
|
pensioen 88 jr
|
€ 68.000
|
€ 55.000
|
€-13.000
|
-19%
|
In een figuur ziet dat er zo uit:
De oranje lijn in de figuur (rechter y-as) is het totale pensioen wat ik over de jaren minder krijg door eerder te stoppen met inleggen. Totaal gezien 'kost' het mij tussen mijn 68e en 88e dus €245k aan 'gemist' pensioen. Andersom gezegd: als ik 10 jaar lang doorwerk en inleg, heb ik in de periode erna €245k bruto meer te besteden dan wanneer ik 10 jaar eerder stop. Als ik het zo opschrijf, klinkt het best veel. Aangezien het over 20 jaar tijd gaat, hebben we het gemiddeld over €11,6k bruto per jaar. Dus voor gemiddeld bijna €12k bruto minder pensioen per jaar koop ik mezelf 10 jaar aan extra tijd waarin ik mag doen wat ik wil. Zo klinkt het weer weinig!
Bovenstaande heb ik berekend met fictieve getallen, maar het laat wel mooi zien aan welke knoppen je kunt draaien. Als ik draai aan de pensioenaangroei en inflatie, kom ik ook gemakkelijk op 3 of 3,5 ton uit aan 'gemist' pensioen. Het heeft dus nogal wat impact als je aan de knoppen gaat draaien. Het zal ook wel wat veranderen met ons nieuwe pensioenstelsel, maar daar kun je rekening mee houden qua variaties of een gemiddelden.
Hiermee kun je dus zelf berekenen hoeveel pensioen je ongeveer krijgt, afhankelijk van je startpositie, aangroei, indexatie en wanneer je wilt stoppen met inleggen. Doe er je voordeel mee en reken het ook eens uit.
De vraag is dus hoeveel die 10 jaar mij waard is. Tien jaar minder werken versus potentieel 2,5 of 3 ton bruto meer krijgen in de periode na mijn 68e...met de kans dat ik veel eerder omval dan die 88 jaar of ik die €1000 per maand extra niet eens op krijg op die leeftijd. Dat klinkt als een no-brainer voor mij.
Hoeveel zou jij bereid zijn om te betalen/laten om 10 jaar te doen waar je zelf zin in hebt?
